logo

Ўзбекистон-Қозоғистон: ҳамкорликнинг истиқболи ва янги қирралари

27.03.2017

2017 йил 22- 23 март. Меҳр - оқибат, янгиланиш, яшариш ва дўстлик байрами бўлмиш Навруз кунлари  икки давлат раҳбарларининг - Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Қозоғистон Республикаси Президенти Нурсултон Назарбоевнинг Остона шаҳрида бўлиб ўтган олий даражадаги учрашув ва музокараларини экспертлар ҳар томонлама самарали ва алоқаларда янги саҳифани очди, дея баҳоладилар. Таъкидлаш жоизки, икки қардош халқ ўртасидаги муносабатлар айём тарғиб этадиган ғоялар - ўзаро ҳамжиҳатлик, ҳурмат, ишонч ва дўстлик асосида ривожланиб бормоқда.


Ташрифнинг асосий тадбирлари 23 март куни Остона шаҳрида бўлиб ўтди. Оқ Ўрда қароргоҳидаги расмий кутиб олиш маросимидан сўнг, икки давлат раҳбарлари тор доирада музокара олиб бордилар. Унда Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасидаги ҳамкорликни янада ривожлантириш, тинчлик ва хавфсизликни мустаҳкамлаш масалалари муҳокама қилинди, томонларни қизиқтирган минтақавий ва халқаро муаммолар юзасидан фикр алмашилди.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев икки қардош халқ ўртасидаги азалий яхши қўшничилик ва ҳамкорлик муносабатлари тобора мустаҳкамланиб бораётганлигини алоҳида таъкидлаб ўтди.

-          Ўзбекистон ва Қозоғистон яқин қардош, асрлар давомида синалган шериклардир. Мамлакатларимиз ўртасидаги ҳамкорлик юксак ишонч ва ўзаро ҳурмат асосида ривожланмоқда. Турли даражадаги алоқаларнинг фаоллашгани ҳар икки давлат кўп қиррали муносабатларни кенгайтиришдан манфаатдор эканлигини кўрсатиб турибти, -дея қайд этди давлатимиз раҳбари.

Бир неча йиллик савдо - иқтисодий алоқаларга назар соладиган бўлсак, Қозоғистон бу борада мамлакатимизнинг муҳим стратегик шерикларидан бири эканлиги яққол намоён бўлади. Ўзбекистон Қозоғистонга табиий газ, автомобиллар, транспорт воситалари, минерал ўғитлар, тўқимачилик, электротехника ва қурилиш материаллари, мева - сабзавот маҳсулотлари ва бошқа кўплаб товар ҳамда ҳизматларни экспорт қилади. Қозоғистондан эса ўз навбатида, нефть, металл, ун, ёғ - мой маҳсулотлари келтирилади. Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, мамлакатимизда Қозоғистон сармояси иштирокида тузилган 230 га яқин, Қозоғистонда эса ўзбек ишбилармонлари билан ҳамкорликда ташкил этилган 130 дан зиёд корхона фаолият юритиб келмоқда.


2 миллиард доллар, бу 2016 йил якунларига кўра мамлакатларимиз ўртасидаги ўзаро товар айирбошлаш ҳажми. Учрашувда таъкидланганидек, бу кўрсаткич айни дамдаги мавжуд салоҳиятга мос эмас. Шу сабаб томонлар савдо айланмасини камида икки баробарга оширишдан манфаатдорлар. Салоҳият кўламини эса  Ўзбекистоннинг Миллий саноат ярмаркаси ва ҳар икки давлат ишбилармон доиралари қатнашган бизнес форумдан ҳам англаш мумкин бўлди. Унда Ўзбекистон ва қозоғистонлик 500дан зиёд тадбиркорлар иштирок этдилар. Икки тадбир натижаси ўлароқ эса 1 миллиард долларга яқин савдо шартномалари ва сармоявий келишувлар имзоланди.

Ўзбек автомобиль саноати ярмарканинг энг нуфузли қисми бўлди, десак янглишмаймиз. Айнан ушбу соҳа ҳамкор давлат томонида алоҳида қизиқиш уйғотди. Айтиш жоизки, бугунги кунда ўзбек автомобилсозлиги инновацияларни жорий қилиш ва жадал ривожланиш бўйича қарийиб 23 йиллик тажрибага эга. Тадбирда ҳам “ЎзАвтосаноат” АК мутаҳассислари тармоқ корхоналар томонидан ишлаб чиқарилаётган маҳаллийлаштирилган маҳсулотларнинг кўламини намойиш қилишди. Кўргазмалар зали майдонида “ЎзАвтосаноат” АК томонидан ишлаб чиқарилаётган енгил автомобиллардан тортиб, юк ташувчи автомобилларгача, маҳсус техникалар,ТНП, эҳтиёт ва бутловчи қисмлар, шунингдек, турли спорт анжомларини кўриш мумкин эди.

Коммунал техника, автосамосваллар, шторли автофургонлар, шаҳар учун мўлжалланган автобуслар, автокранлар, прицеп турлари, фургонлар, бу Ўзбекистон автосаноати имкониятининг бир қисми холос. Ravon R2,  Ravon R3,   Ravon R4 каби енгил автомобилларнинг сўнгги русумлари ҳамда шоҳона Gentra  каби экспонатлар соҳа ривожининг сўзсиз далиллари бўлди.

Бизнес форумда ўзбек автомобилсозлигининг бугунги кундаги фаолияти, мақсад ва келгуси режалари  борасида “ЎзАвтосаноат” АК раиси ўринбосари Р. Юсупов атрофлича маълумот берди.

- “ЎзАвто” деганда бугун - 27 мингдан зиёд ходимлар, 4 миллиард доллардан зиёд йиллик товар айланмаси, ишлаб чиқариш, сифат ва бошқарувнинг юқори стандартларини тушунмоқ керак. Ўзбекистонда ишлаб чиқарилаётган автомобилларнинг русумлари ҳақида гапирар эканман, “ДжиЭм Ўзбекистон” заводи томонидан ишлаб чиқарилаётган турли даражадаги 10га яқин енгил автомобилларни ҳам алоҳида таъкидлаб ўтган бўлар эдим. Конвейердан тушаётган барча маҳсулот моделлари “Дженерал Моторс”нинг сифат стандартлари ва хавфсизлик талабларига тўлиқ жавоб беради, - дея таъкидлаб ўтди Р. Юсупов.


Бугунги кунда Ўзбекистон автомобиль саноати енгил автомобиллар ишлаб чиқарувчи “ДжиЭм Ўзбекистон”, автобус ва ўрта даражадаги юк ташувчи автомобиллар йиғувчи “Самарқанд автомобиль заводи” ҳамда оғир юк ташувчи, йўл ва қурилиш учун мўлжалланган маҳсус техникаларни ишлаб чиқаришга мослаштирилган “МАН Авто Ўзбекистон” каби компаниялардан ташкил топган. “ЎзАвтосаноат” АК раиси ўринбосари Р. Юсупов ўз маърузасида ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштиришнинг замонавий йўналишлари ҳусусида ҳам атрофлича маълумот берди. Тақдимот маросими давомида ҳавола қилинган слайдларда маҳаллий корхоналар томонидан ўзлаштирилган бутловчи қисмлар намойиш этилди. Яъни, энг аввало бу, кузовнинг ташқи ва ички деталлари, шасси, автомобиль двигатели, электрик бутловчилар ва бошқа бир қатор металл, пластик ва шиша маҳсулотларидир. Маҳаллийлаштириш дастури бўйича фаолият юритаётган корхоналарнинг юқори салоҳияти сабаб, бугунги кунда автомобилларнинг бир қатор бутловчи қисмлари АҚШ, Бразилия, Буюк Британия, Индонезия, Россия, Жанубий Корея ва Хитой каби давлатлар автоконвейерлари ва бозорларига етазиб берилмоқда. Шу билан биргаликда, савдо тармоқларининг кенгайиб бораётганлиги ҳам қувонарли холдир. Ҳозирда дунёнинг 39 мамлакатида 200 га яқин, жумладан, Қозоғистонда 25 та  диллерлик корхоналари ташкил этилган.

Ҳулоса қилиб айтадиган бўлсак, икки давлат тадбиркорларининг кенг доирадаги учрашуви стратегик аҳамиятга эга бўлди. Бунинг тасдиғини натижалар ҳам кўрсатиб турибти: қозоқ-ўзбек бизнес форуми майдонида 10 та тижорий битимлар, жумладан, битта сармоявий лойиҳа ҳамда 9 та савдо-экспортга алоқадор ҳужжатлар имзоланди. Жами, Ўзбекистон ва қозоғистонлик ишбилармонлар автомобилсозлик, нефть -газ соҳаси, қишлоқ ҳўжалиги, кимёвий маҳсулотлар етказиб бериш бўйича 834 миллион АҚШ долларига тенг 92 та ҳужжатни имзолашга муваффақ бўлдилар. Ҳар икки давлат автомобиль ишлаб чиқарувчи корхоналари ўртасида имзоланган шартномага кўра Қозоғистонда ўзбек автомобиллари ва тижорий техникалари йиғила бошлади.


Ундан авал Оқ  Ўрдада бўлиб ўтган учрашувда эса икки давлат раҳбарлари томонидан 7 та битим имзоланди.

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Қозоғистонга давлат ташрифи Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасидаги ҳамкорлик алоқаларини янги босқичга олиб чиқишга замин яратди ва шу билан бирга бу муносабатларнинг янги қирраларини очиб берди.     

tepaga